Wprowadzenie do aktywności wody
Aktywność wody (aw) to stosunek prężności par wody w produkcie do prężności par czystej wody w tej samej temperaturze. Jest ona bezpośrednio powiązana z podatnością produktów spożywczych na rozwój mikroorganizmów oraz z wieloma reakcjami, które skracają okres przydatności do spożycia. Dowiedz się, dlaczego pomiary aktywności wody są tak skuteczne.

Aktywność wody (aw) dotyczy energii.
W przypadku taniego składnika woda może wywołać wiele kosztownych problemów: rozwój drobnoustrojów, pleśń, utratę tekstury, zbrylanie i aglomerację, jełczenie oraz utratę witamin. Najlepszym sposobem na zrozumienie zachowania wody w produkcie jest poznanie sposobu pomiaru aktywności wody.
Czym jest aktywność wody?
Aktywność wody: tu wszystko rozchodzi się o energię. Aktywność wody opisuje energię wody w produkcie. Jest to stosunek prężności par wody w próbce (p) do prężności par czystej wody (p0) w tej samej temperaturze.
Weź szklankę wody i suchą gąbkę. Zanurz róg gąbki w szklance wody. Woda przepłynie ze szklanki do gąbki. Aktywność wody to siła, która powoduje, że woda wnika do gąbki. Aby lepiej to zrozumieć, pomyśl o tym, czym woda w gąbce różni się od wody w szklance.
Woda w szklance jest wolna, ale woda w gąbce zdecydowanie nie jest wolna. Woda w gąbce ma niższy stan energetyczny niż woda w szklance. Woda wpłynie do gąbki, ale aby ją z powrotem odzyskać, musimy wykonać pracę, wyciskając gąbkę. Woda w gąbce ma również niższą prężność par, niższą temperaturę krzepnięcia i wyższą temperaturę wrzenia niż woda w szklance. Różnice te możemy mierzyć i kwantyfikować.
Całkowita zmiana energii jest sumą efektów matrycowych i osmotycznych.
Jak zmierzyć aktywność wody?
Umieść próbkę w szczelnym pojemniku. W stanie równowagi wilgotność względna powietrza w przestrzeni nad próbką jest równa aktywności wody w próbce.
Jeśli zamkniemy próbkę w szczelnym pojemniku, wilgotność względna powietrza w przestrzeni nad próbką osiągnie stan równowagi z aktywnością wody w próbce. Następnie możemy zmierzyć wilgotność względną tej przestrzeni, aby poznać aktywność wody w próbce. Jest to najbardziej niezawodna odpowiedź na pytanie, jak mierzyć aktywność wody.
Jakie są metody wtórne pomiaru aktywności wody?
Higrometry pojemnościowe i rezystancyjne są metodami wtórnymi. Przeliczają one sygnał elektryczny na wilgotność względną i muszą być kalibrowane za pomocą znanych wzorców soli.
Podobnie jak wczesne mierniki aktywności wody, większość nowoczesnych przyrządów wykorzystuje elektryczne czujniki higrometryczne – pojemnościowe lub rezystancyjne – do pomiaru wilgotności w przestrzeni nadpowierzchniowej nad próbką.
W przypadku tych czujników równowagowa wilgotność względna (ERH) jest równa aktywności wody w próbce tylko wtedy, gdy temperatury próbki i czujnika są takie same. Dokładne pomiary wymagają dobrej kontroli lub pomiaru temperatury. Czujniki pojemnościowe charakteryzują się prostą konstrukcją i są często stosunkowo niedrogich miernikach aktywności wody.
Dlaczego punkt rosy jest metodą bazową?
Najlepsze metody pomiaru aktywności wody (aw) to metody bazowe, które wykorzystują stosunek p / p0. P0 (ciśnienie nasycenia pary wodnej) zależy wyłącznie od temperatury próbki, co umożliwia wyznaczenie p0 poprzez pomiar temperatury próbki. Wartość P (ciśnienie par wody w próbce) można zmierzyć w zamkniętej przestrzeni nad próbką. Najdokładniejszym sposobem pomiaru tego ciśnienia par, opartym na podstawowych prawach fizyki, jest pomiar temperatury punktu rosy powietrza.
Czy higrometr punktu rosy wymagający pomiaru aktywności wody potrzebuje kalibracji?
Nie. Czujnik punktu rosy z chłodzonym zwierciadłem opiera się na metodzie bazowej powiązanej z temperaturą, więc kalibracja nie jest konieczna. Użytkownicy powinni jednak zmierzyć roztwór soli wzorcowej, aby zweryfikować poprawne działanie urządzenia.
Głównymi zaletami metody punktu rosy (lub metody chłodzonego zwierciadła) są szybkość i dokładność. Czujnik punktu rosy z chłodzonym zwierciadłem to bazowa metoda pomiarowa oparta na fundamentalnych zasadach termodynamiki. Mierniki aktywności wody z chłodzonym zwierciadłem zapewniają wysoce dokładne pomiary (±0,003 aw), zazwyczaj w czasie około 5 minut. W przypadku niektórych zastosowań prędkość ta pozwala producentom na monitorowanie aktywności wody bezpośrednio na linii produkcyjnej (at-line). Aby porównać urządzenia, skorzystaj z narzędzia doboru produktów AQUALAB.
Dlaczego warto stosować pomiar aktywności wody w kontroli jakości (QA/QC) oraz w procesie formulacji?
Aktywność wody to termodynamiczna miara energii wody w produkcie. Dlaczego Twoja firma powinna nauczyć się mierzyć aktywność wody? Parametr ten jest bezpośrednio powiązany z podatnością produktów spożywczych na rozwój drobnoustrojów oraz z wieloma reakcjami chemicznymi, które decydują o końcu przydatności do spożycia. Ponieważ jest mierzony w oparciu o skalę ze znanym wzorcem, doskonale nadaje się na specyfikację bezpieczeństwa i jakości.
Opanuj podstawy
Poznaj najważniejsze informacje o aktywności wody skondensowane w tym 20-minutowym webinarium z Mary Galloway, ekspertką ds. aplikacji w firmie Addium, Inc. Dowiesz się z niego:
- Czym jest aktywność wody
- Czym różni się od zawartości wilgoci
- Dlaczego kontroluje rozwój drobnoustrojów
- W jaki sposób aktywność wody może pomóc w kontrolowaniu wilgotności w produkcie
Obejrzyj webinarium: Aktywność wody – podstawy →
Często zadawane pytania
Jak długo trwa pomiar aktywności wody?
Mierniki punktu rosy z chłodzonym zwierciadłem zazwyczaj określają aktywność wody w około 5 minut, z dokładnością do ±0,003 aw.
Czy miernik aktywności wody wymaga kalibracji?
Czujniki pojemnościowe i rezystancyjne muszą być kalibrowane za pomocą znanych roztworów soli wzorcowych. Mierniki punktu rosy z chłodzonym zwierciadłem nie wymagają kalibracji, jednak użytkownicy powinni zmierzyć standardowy roztwór soli, aby zweryfikować działanie instrumentu.
Dlaczego temperatura ma znaczenie podczas pomiaru aktywności wody?
W przypadku czujników pojemnościowych równowagowa wilgotność względna (ERH) odpowiada aktywności wody w próbce tylko wtedy, gdy próbka i czujnik mają tę samą temperaturę.




