Raport badawczy AQUALAB | Październik 2026 r.
Trzy wyróżnienia przyznane w październiku pochodzą z trzech brazylijskich laboratoriów zajmujących się trzema składnikami roślinnymi — wytłoczynami z jabłek, skrobią z taioby oraz miąższem owoców tropikalnych. Każde z nich dotyczy tego samego pytania: nie chodzi o to, ile wody pozostało, ale o to, w jakim stopniu może ona powodować problemy. W jednym z badań chleb zawierał więcej wody niż bochenek z grupy kontrolnej, przy czym aktywność wody nie wzrosła.
W literaturze naukowej
Więcej wody, taka sama aktywność wody
Naukowcy z Federalnego Uniwersytetu w Rio Grande do Sul poddali fermentacji wytłoki jabłkowe — miąższ i skórki pozostałe po wyciskaniu soku — tworząc w ten sposób składnik zakwasu, a następnie wykorzystali go do wypieku chleba pszennego, zastępując nim odpowiednio 15% i 20% mąki. Bochenki z wytłoczynami zawierały więcej wilgoci niż bochenki z grupy kontrolnej, ale ich aktywność wodna pozostała niezmieniona: każdy bochenek mieścił się w przedziale od 0,964 do 0,970. Autorzy wyjaśnili, że błonnik zawarty w wytłoczynach wiąże nadmiar wody zbyt mocno, by mogła ona zostać wykorzystana w inny sposób.
Wniosek praktyczny jest taki, że zawartość wilgoci i aktywność wody to różne wielkości, a zmiana receptury może wpłynąć na jedną z nich bez wpływu na drugą. Chleby z wytłoczynami również dłużej pozostawały wolne od pleśni, a ponieważ aktywność wody utrzymywała się na stałym poziomie, zasługę za to należy przypisać wytłoczynom i fermentacji, a nie bardziej suchej miękiszu.
Suszenie czegoś, co warto chronić
Taioba to roślina pochodząca z Amazonii, charakteryzująca się skrobiowym kłączem oraz liśćmi bogatymi w przeciwutleniacze. Brazylijski zespół wzbogacił skrobię z taioby ekstraktami z jej własnych liści, a następnie poddał ją suszeniu w trzech różnych temperaturach. Świeże liście osiągnęły wartość 0,982, a kłącza 0,951 (surowiec ten szybko się psuje), natomiast każda gotowa skrobia wykazała wartość poniżej 0,263, co plasuje ją zdecydowanie w zakresie produktów o długim terminie przydatności do spożycia. Wzbogacone skrobie suszyły się wolniej niż zwykła skrobia, co autorzy ostrożnie wiążą ze zmianą sposobu, w jaki ekstrakty wpływają na zdolność skrobi do zatrzymywania wody. Kompromis dla przetwórców: bardziej odżywczy składnik może wymagać dłuższego czasu suszenia.
Na Federalnym Uniwersytecie w Lavras naukowcy poddali liofilizacji miąższ ananasu i aceroli, stosując lub nie stosując światło bliskiej podczerwieni, które przyspiesza usuwanie wilgoci. Wszystkie proszki uzyskały wartości aktywności wody w przedziale od 0,198 do 0,441. Tam, gdzie promieniowanie podczerwone miało znaczenie, przyniosło podwójną korzyść: dwie mieszanki suszone z wykorzystaniem promieniowania podczerwonego charakteryzowały się niższą aktywnością wody, a proces ten pozwolił zachować, a w niektórych przypadkach nawet podnieść, poziom witaminy C i przeciwutleniaczy. Liofilizacja jest procesem powolnym i energochłonnym, dlatego dla producentów proszków owocowych istotna jest szybsza wersja tej metody, która pozwala uzyskać niższe wartości aktywności wody.
W debacie publicznej
W październiku firma Addium wprowadziła na rynek urządzenie AQUALAB 5TE, o którym pisał magazyn „Food Safety Magazine” oraz inne czasopisma branżowe jako o przyrządzie mierzącym aktywność wody i zawartość wilgoci w ramach jednego 60-sekundowego testu. Jest ono następcą modeli AQUALAB 3 i 4TE – urządzeń, które stanowiły podstawę wszystkich artykułów opublikowanych w tym miesiącu. Przedstawiony powyżej chleb z wytłoczynami stanowi przykład zastosowania, do którego urządzenie to zostało stworzone: zawartość wilgoci wzrosła, a aktywność wody pozostała na niezmienionym poziomie.
Zachary Cartwright, główny naukowiec ds. żywności w firmie AQUALAB, pomógł serwisowi Simply Recipes wyjaśnić, dlaczego niektóre maliny psują się w ciągu kilku dni. Jego argument był następujący: mokry lub nieszczelny pojemnik świadczy o tym, że produkt już uległ zepsuciu. Zgniecione owoce uwalniają sok, który przedostaje się do zdrowych owoców, a kilka zepsutych owoców sprawia, że całe opakowanie staje się zepsute.
Raport badawczy AQUALAB to coroczne (miesięczne) podsumowanie istotnych cytowań, wzmianek i odniesień technicznych z udziałem instrumentów AQUALAB i nauki o aktywności wody.
Zauważyłeś coś, co pominięciśmy? Prześlij nam to zgłoszenie, aby uwzględnić je w przyszłym wydaniu.
Zapisz się do newslettera
Studia przypadków, webinaria i artykuły, które Cię zaciekawią.
Otrzymuj najnowsze materiały regularnie!
